хүргэн

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Охинтой нь ханилсан нөхөр
2.
гэрлэсэн эрэгтэй

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хүргэн
Харьяалахын тийн	хүргэний
Заахын тийн	хүргэнийг
Өгөх орших тийн	хүргэнд
Гарахын тийн	хүргэнээс
Үйлдэхийн тийн	хүргэнээр
Хамтрахын тийн	хүргэнтэй
Чиглэхийн тийн	хүргэн рүү
Олон тоо	хүргэнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хүргэн авах — охиноо мордуулахгүйгээр хүргэнээ гэртээ авчрах
хүргэн ах — эгчтэй нь ханилсан эрэгтэй
хүргэн дүү — охин дүүгийн нөхөр
хүргэн болох — айлын охины нөхөр болох
хүргэн орох — эмэгтэйн гэрт очиж, хуримлан суух

Хэлц үг

Хөх мөнх тэнгэр хөвгүүнээсээ холбоотой
Хүргэн хүүхэн хоёр хундаганаасаа холбоотой
Хүзүүний маханд шөлгүй
Хүргэн хүнд хүндгүй
Хүний малын нуруу нь бөх
Хүргэн хүний хүзүү нь бөх
Хүний малын хүзүү нь бөх
Хүргэн хүний мөр нь бөх
Хүргэн хүн хүндтэй
Хүзүүний мах мөлжүүртэй
Хүргэн хүн хүчгүй
Хүзүүний мах амтгүй
Хүргэн хүнд нулимсгүй
Хүзүүн маханд цусгүй
Хүргэн хүнд хүчгүй
Хүрэгч үнээнд нэргүй
Хүргэн хүний хүч
Хүзүүний махны шөл
Хүргэн хүү тусаа үзүүлэх
Хүрэн үхэр хүчээ харуулах
Хүргэн хүү хүндгүй
Хүрэгч үнээ хондгүй
Хүргэн хүү хүчээ
Хүрэгч үнээ шимээ
Хүзүүний мах шөлөө
Хүргэн хүүд хүндгүй
Хүргэн хүү
Хүлээлгэсэн айлчин
Хүргэн хүү хүчтэй
Хүзүүний мах шөрмөстэй
Хүүхэн байвал
Хүргэн хаа мундах вэ
Хүрээ байвал
Маймаа хаа мундах вэ

Зүйр цэцэн үг

Хүргэн хүү тусаа үзүүлэх
Хүрэн үхэр хүчээ харуулах
Хүргэний гэрт хүнийх шиг
Хүүгийн гэрт өөрийнх шиг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.