хүрд

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠷᠳᠦ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Дугуйны тэнхлэгт тохируулж хийсэн өнхрөх дугуй хэлбэртэй зүйл,түүнтэй адил төстэй дугуй юм
2.
шашинШашны ёсны буян санаж эргүүлдэг, тэнхлэгт ороосон ном
3.
шилжсэн утгаТүүхийн цаг хугацаа

IIнэр үг

1.
амьт. Өвөл ичиж, хонь малыг идэж зутраадаг, өтөг бууцанд орших нэг зүйл хорхой;
2.
амьт

Англи утга

нэр үгwheel

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хүрд
Харьяалахын тийн	хүрдийн
Заахын тийн	хүрдийг
Өгөх орших тийн	хүрдэд
Гарахын тийн	хүрдээс
Үйлдэхийн тийн	хүрдээр
Хамтрахын тийн	хүрдтэй
Чиглэхийн тийн	хүрд рүү
Олон тоо	хүрдүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

оньст хүрд — хөдөлгүүрт дугуй
салхин хүрд — салхины хүчээр ажиллах хүрд
тоононы хүрд — тоононы дугуй хэлбэртэй зүйл
тэрэгний хүрд — тэрэгний дугуй
хүрдтэй худаг — сэнстэй худаг
хүрдний хүйс — дугуйны гол
хүрдэн эргэлт — сонгодог бүжгийн эргэх эргэлт
хүрд эргүүлэх — тэнхлэг эргүүлэн бясалгал үйлдэх
хүрдний бариул — хүрдний сэнж
түүхийн хүрд — түүхэнд тэмдэглэгдсэн өнгөрсөн цаг хугацаа

Хэлц үг

салхин хүрд мэт — маш хурдан
Хүнд өгөхөөр
Хүрд бул
Хүрд нь тохирсон тэрэг
Хом нь тохирсон тэмээ
Хүрд тэнхлэгтэй нь дээр
Хүн сурталтай нь дээр

Зүйр цэцэн үг

Хүрд нь тохирсон тэрэг
Хом нь тохирсон тэмээ

Үгийн гарал

Akin to Daur kurde.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.