цул

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Цэвэр, хольцгүй, дангаараа
2.
Нэг өнгийн
3.
шилжсэн утгаБиеийн хүнд лагс, мариалаг байдал

IIтэмдэг нэр

1.
цул цул чимээ. (савтай шингэн зайлагдахад гарах дуу чимээ), цул цул хийх (савтай шингэн зүйл зайлагдсанаас цул цул гэсэн дуу чимээ гарах).

Ойролцоо үг

цэвэр бөөн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	цул
Харьяалахын тийн	цулын
Заахын тийн	цулыг
Өгөх орших тийн	цулд
Гарахын тийн	цулаас
Үйлдэхийн тийн	цулаар
Хамтрахын тийн	цултай
Чиглэхийн тийн	цул луу
Олон тоо	цулууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

цул мод — голдоо хөндийгүй мод
цул төмөр — хөндийгүй төмөр
цул эрхтэн — хөндийгүй эрхтэн
зургаан цул — цөс, ходоод, олгой, нарийн гэдэс, давсаг, самшиу
таван цул — зүрх, элэг, уушги, дэлүү, бөөр
цул алт — цэвэр алт
цул мах — ясгүй мах
цул мөнгө — цэвэр мөнгө
цул улаан — дан улаан
цул сараана — урга. - тахианы өндөгний хэрийн том, хальсных нь өнгө хөхөвтөр, боловсруулж иддэг нэг зүйл сараана
цул биетэй хүүхэд — мариалаг том хүүхэд

Хэлц үг

Цул модон хэнгэрэг
Дуугарах тутмаа янзгүй
Цул цагаан хиртэхэд хялбар
Цив чих хугарах нь хялбар
Эрүүл махыг эмтэлж
Цул махыг цуулж
Хүний үр гардаг
Хүн болсон хойноо
Үрийн санаа ууланд

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.