Үндсэн хэсэг рүү шилжих

шалтгаан

нэр үг/ʃaɮtʰɢaŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠢᠯᠲᠠᠭᠠᠨ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Шалтаг
  2. 2.
    Юмны учир чанарын нөлөө, үүсгэл холбогдол
  3. 3.
    Шалтгаа

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгroot, cause (that which causes an event); reason, pretext, excuse; occasion, event, circumstance; fetus; subject, object

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншалтгаан
Харьяалахын тийншалтгааны
Заахын тийншалтгааныг
Өгөх орших тийншалтгаанд
Гарахын тийншалтгаанаас
Үйлдэхийн тийншалтгаанаар
Хамтрахын тийншалтгаантай
Чиглэхийн тийншалтгаан руу
Олон тоошалтгаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шалтгаан бий — шалтаг бий

  • шалтгаан тоочих — шалтаг тоочих

  • шалтгааныг тодорхойлох — учир, үр нөлөөг нь тодохойлох

  • онцгой шалтгаан — онцгой нөлөө

  • хүндэтгэх шалтгаан — хүндэтгэвэл зохих нөхцөл байдал

  • учир шалтгааныг нь олох — учир зүй, учир холбогдлыг нь олох

  • ямар нэгэн шалтгаанаар — ямар нэгэн шалтгаа, нөхцөлөөр

Хоршоо үг

  • гэм шалтгаан — хүний хийсэн гэмт үйл хийгээд түүнийг үйлдэх болсон учир шалтаг

  • нөхцөл шалтгаан — тухайн юм бүрэлдэн буй болох хүчин зүйл

  • шалтгаан/шалтгаан шалтаг — нөхцөл шалтаг

  • учир шалтгаан — хэрэг явдлын үүсэх нөхцөл болоод үүсгэл холбогдол

Үгийн гарал

From Classical Mongolian, equivalent to шалтах (šaltax, “to pretend”) + -(г)аан (-(g)aan) with the -г- (-g-) of the suffix perhaps influenced by шалтаг (šaltag, “motive”). Compare Ordos [ʃiltʰaɣ̱aːn], Buryat шалтагаа (šaltagaa), but Kalmyk шалтан (şaltan).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.