шүүрэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг

1.
Юмыг бусдаас урьтаж, цочмог, түргэн булаан авах
2.
Элээ, бүргэд зэргийн жижиг амьтан болон юмыг базаж самардан авах
3.
Юмыг гараар самардан авах
4.
шилжсэн утгаЮманд шүргэх, ойртох, хүрэх төдий болох
5.
шилжсэн утгаНаслах

IIүйл үг

1.
Савтай шингэн зүйлийн гадагш нэвчин гарах, гоожих
2.
Амьтан, ургамлын биеэс ямар нэгэн шингэн зүйл ялгаран гарах
3.
Газрын дороос ус зэрэг шингэн юмны дааварлах, нэвчих

Ойролцоо үг

шүүрч авах булаах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	шүүрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)	шүүрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	шүүрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)	шүүрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	шүүрчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	шүүрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)	шүүрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)	шүүрч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	шүүрээд
Болзох нөхцөл (-вал)	шүүрвэл
Хүсэх (-маар)	шүүрмээр
Захирах (-аарай)	шүүрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)	шүүрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

шүүрэн авах — цочмог түргэн булаан авах
шүүрэн барих — түргэн барьж авах
гараас нь шүүрэх — гараас нь түргэн барьж авах
бүргэд шүүрэх — бүргэд юм базаж самардан авах
элээ шүүрэх — элээ юм базаж самардан авах
чулуу шүүрэх — чулууг гараар самардан авах
шагай шүүрэх — шагайг гараар базаж самардан авах
өвсөн толгой шүүрэх — морь, мал өвсний толгойг явуут дундаа зулгаах
өндөр өвс дөрөө шүүрэх — өндөр ургасан өвс, дөрөө шүргэх, хүрэх
хорь шүүрч яваа — хорин настай
аарцны шар ус шүүрэх — аарцны шар ус савнаас гадагш нэвчин гарах
цус шүүрэх — цус ялгаран гарах
ус шүүрэх — газрын гүнээс ус дааварлан нэвчих

Хоршоо үг

шүүрэх шиврэх — шингэн зүйл ганц хоёр дуслаар удаан гоожих

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.