эцэс

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Адаг, сүүл, төгсгөл
2.
хамгийн зах хязгаарын, алс холд орших цэг эсвэл бүс нутаг
3.
аливаа зүйлийн төгсөх, бүрэн гүйцэд болох цэг
4.
ямар нэгэн зүйлийн төгсгөлийн хэсэг
5.
төмөр зам болон автобусны чиглэлийн эцсийн буудал
6.
ямар нэгэн зүйлийн төгсгөлийг илэрхийлсэн хил хязгаар

Ойролцоо үг

зах хязгаар туйл төгсгөл эцсийн буудал сүүл үр дүн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	эцэс
Харьяалахын тийн	эцсийн
Заахын тийн	эцсийг
Өгөх орших тийн	эцсэнд
Гарахын тийн	эцсээс
Үйлдэхийн тийн	эцсээр
Хамтрахын тийн	эцэстэй
Чиглэхийн тийн	эцэс рүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

насны эцэс — насны сүүл
улирлын эцэс — жилийн дөрвөн улирлын төгсгөл
эцэс болох — а.ажил үйлс дуусах, төгсөх; б.нас барах, үхэх
насан эцэс болох — нас барах
эцсийн мэдүүлэг — хууль. - гэмт хэрэг үйлдсэн хүнийг шийтгэхийн өмнө байцааж авсан өчиг
эцсийн үг — үхэхийн өмнөх гэрээс, санамж
эцэс хойд — хожим, хойч ирээдүй

Хэлц үг

эцсийн замд нь үдэх — (бич.) нас барсан хүнийг оршуулах
Хүү бид хоёр хайртаа эцсийн замд нь үдсэнээс хойш ганц долоо хоног болж байна (П.Чойжил, Хагацал үзсэн эрийн бодол).
эцэс болох — үхэх
Галын дөл намжисхийхэд, энэ олон цөөвөр нөмрөн хүрч ирээд эцэс болгоно доо гээд, дөрвүүл буудалдаа хүртэл... (Б.Ринчен, Заан залуудай).
Уг хэрэг нь будлиантай бол
Эцэс нь будлиантай

Хоршоо үг

эцэс төгсгөл — а.алив юмны дуусах, төгсөх газар; б.ажил үйлийн төгсгөл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.