Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зурах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠷᠤᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Бодтой оршин байгаа үзэгдэл, юмсын дүрс байдал, үсэг тэм­дэг, хээ угалз болон сэтгэлд бодогдсон зүйлийн дүр байдлыг дүрслэн гаргах
  2. 2.
    Бичих, нэрээ тавих
  3. 3.
    Иртэй юмаар зураас гаргах, ярах, хагалах
  4. 4.
    шилжсэн утгаГомдоох, хосрол төрүүлэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Хавирах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto draw (produce a picture); to write; to streak (draw a line with a sharp object); to describe

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)зурах
Одоо ирээдүй цаг (-на)зурна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)зурлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)зурав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)зуржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)зурсан
Хэвшсэн нэр (-даг)зурдаг
Холбох нөхцөл (-ж)зурж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)зураад
Болзох нөхцөл (-вал)зурвал
Хүсэх (-маар)зурмаар
Захирах (-аарай)зураарай
Үгүйсгэх (-хгүй)зурахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • буга зурах — бугын дүрс урлах

  • дууриалган зурах — юмны өнгө, хэлбэр дүрсийг хуулбарлан, уг эхэд нь ойр­туулан дүрслэх

  • угалз зурах — хээ угалз дүрслэх

  • хүн зурах — хүний төрх царайг дүрслэх

  • гарын үсэг зурах — гарын үсэг тавих, нэрээ мутарлах

  • нэрээ зурах — нэрээ бичих

  • өр зурах — а.төхөөрөх малын өрц орчмын арьсыг хурц хутгаар зурж зүсэх; б.ходоодны хүчил ихдэж дотор өвдөх

  • өрцийг нь зурах — төхөөрөх малын өрцийг нь хутгаар сийлэх, өрцийг нь ярж цоолох

  • ханыг нь зурах — хананд зураас гаргах, сэвтүүлэх

  • дотрыг нь зурах — шилж. - а.дотрыг нь өвтгөх, горойлгох; б.хор шар хөдөлгөх, хорсгох, гомдоох

  • шүдэнз зурах — шүдэнз хавиран асаах

Хэлц үг

  • ↑гол зурах

  • ↑ луу зурах

  • ↑ сохор зоосыг хагасалж зурах

  • Зурхайчдын хүүд

  • Зурах газар олдохгүй

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *jïru-, with pre-breaking found in all modern languages. Perhaps related to Proto-Turkic *yaŕ- (“to write”), Proto-Turkic *čïŕ- (“to draw”) or Proto-Tungusic *ńiru- (“to write”). Compare Buryat зураха (zuraxa), Kalmyk зурх (zurx), Mangghuer zhuru (“to write”), Middle Mongol جیروقسان (jiruqsan, “drawn”), Turkish yazmak, Turkish çizmek, Nanai ниру- (niru-), Yakut суруй (suruy).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.