Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

зүү

нэр үгаялга үгүйл үг/t͡suː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠡᠭᠦᠦ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Юм оёход зориулсан утас сүвлэх сүвэгч бүхий нарийхан төмөр
  2. 2.
    Оньсон хөдөлгүүрт зүйлийг хөдөлгөөн хэмийг зааж хэрэгсэл
  3. 3.
    Шивэх, хатгах, зүүх зэрэгт зориулсан зүйл
  4. 4.
    Мэдрэлийн өвчин эмгэгийг эмчлэх дорно дахины анагаах ухааны нэг арга
  5. 5.
    Тариаг хүн, малын бие, судас, бул­чинд нэвтрүүлэх нарийн суваг бүхий хурц үзүүртэй хэрэгсэл
IIаялга үг
  1. 1.
    Лавлан сануулах үгний дараа хэрэглэх аялга үг

Ойролцоо үг

баглататүдторгоохадуя

Англи утга

  • нэр үгneedle

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзүү
Харьяалахын тийнзүүнийW
Заахын тийнзүүгW
Өгөх орших тийнзүүндW
Гарахын тийнзүүнээсW
Үйлдэхийн тийнзүүгээрW
Хамтрахын тийнзүүтэйW
Чиглэхийн тийнзүү рүү
Олон тоозүүнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ган зүү — а.ган төмрөөр хийсэн хурц үзүүртэй нарийхан зүйл; б.ган төмрөөр хийсэн зүү

  • нэхмэлийн зүү — нэхэх зориулалтын зүү, олон зүйлтэй

  • зүү ороох — нэгэн зүйл оёдлын нэр; утсаар хээ угалз даруулах утсыг зүүнд сүвлээд дэвсгэрт хатгаж, угалз тавих утсыг зүүний үзүүрт ороож даруулан оёх

  • зүү сүвлэх — зүүний сүвэгчид утас дүрэх

  • зүүний сүвэгч — зүүнд утас сүвлэх нүх

  • зүүний сүвэгч шиг — сүүмэлзэн гялайх төдий

  • зүүний хулгайч — урга. - иш нарийн, хонгор зулын тэргүүтэй адил түрүүтэй боловч бяцхан, багваахай

  • жинлүүрийн зүү — механик жинлүүр дээрх зүйлийн жинг тодорхойлон заагч

  • луужингийн зүү — луужингийн чиг заагч

  • цагийн зүү — кварц, механик ажиллагаатай цагийн хэм тодорхойлох заагуур; ихэвчлэн цаг, минут, хормыг заах гурван янз байна

  • бичгийн зүү — бичгийн цаас хатган тогтоох зүйл

  • энгэрийн зүү — энгэрт хатгах гоёл

  • зүү тавих — зориулалтын зүүгээр мэдрэлийн цэгт хатгаж эмчлэх

  • тариурын зүү — тариа хийх хурц үзүүртэй гуурс

  • заа зүү болох — яг тохиролцох

Хэлц үг

  • зүү орох зайгүй — маш дотно

  • зүүнээсээ гарах — оёж дуусах

  • өвсөн дотроос зүү эрэх — хэцүү бөгөөд бүтэшгүй зүйл

  • хөх зүү хөндлөн барьж үзээгүй — юм оёж сураагүй

  • зүү хаашаа утас тийшээ — аялдан дагах

    Тэрхүү хүслийг бидний амьдрал зүү хаашаа утас тийшээ гэдгийн адилаар дагаж явдаг билээ.

  • зүүнд хатгуулсан мэт — гэнэт огцомӨвгөн зүүнд хатгуулсан мэт ухас хийн босч хуштай бие таширлан буугаа шийрлэн суув (Д.Цэдэв, Айргийн амт).

  • зүүний сүвэгч шиг — маш нарийхан, сүүмэлзэн харагдахын төдий

    Огторгуйн хязгааргүй уудамд зүүний сүвэгч шиг хялан хялан гэж байгаа үдшийн цолмонг ширтэн харж, тэр хүртэл хайр сэтгэлээ илгээнэ гэдэг мөн ч их хүч шүү (Д.Даржаа, Алс холын ертөнцөд жуулчилсан нь).

  • зүүнээс гарах — дөнгөж хийсэн цоо шинэ

    Дөнгөж зүүнээс гарсан хүрэн улаан хамбан тэрлэг нь Цолмонд элбэгдэсхийн таарсан аж (Д.Маам, Газар шороо).

  • ↑ заяаны нүдэнд нь зүү шааж залааны нь үзүүрт идээ буглах

  • ↑ жаран үзүүрт зүү

  • ↑ өвсөн дотроос зүү эрэх

  • ↑ өвсөнд хаясан зүү

  • ↑ хөх зүү хөндлөн барьж үзээгүй

  • Зориг байвал Бээжин хүрнэ

  • Зүү хураавал тэвнэ болно

  • Зүйр үг надад ч бий

  • Зүү утас чамд ч бий

  • Зүү багтах зайгүй

  • Зүгээр суух завгүй

  • Зүү мэт жирвэлзэж

  • Утас мэт улалзах

  • Зүү хаашаа

  • Утас тийшээ

  • Зүү хулгайлбал

  • Зүйдэл хулгайлах

  • Зүү хураавал сүх болдог

  • Сүх хураавал сүм болдог

  • Зүү цуглуубал дөш болно

  • Зүйрийг цуглуулбал цэцэн болдог

  • Зүү шивэх зайгүй

  • Зөгий хатгах завсаргүй

  • Шөвөг хатгах зайгүй

  • Зүү шивэх завсаргүй

Хоршоо үг

  • зүү тэвнэ — юм оёх том жижиг зүү

  • утас/утас зүү — юм оёх хэрэгсэл

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *jexün, compare Buryat зүүн (züün), Kalmyk зүүн (züün), Dongxiang zhun.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.