Үндсэн хэсэг рүү шилжих

нөхцөл

нэр үг/noxt͡sʰəɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Аливаа юмс, үзэгдлийн үүсэх, хөгжих, оршин байхад нөлөөлөх хүчин зүйл
  2. 2.
    Боломж, тохироо
  3. 3.
    Ахуй байдал
  4. 4.
    хэл шинжлэлҮгсийг холбох, хувилгах үүрэг бүхий бүтээвэр
  5. 5.
    тойрон хүрээлэн орших физик байрлал

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгcircumstances (that which attends, or relates to, or in some way affects, a fact or event); cause, factor; living conditions; condition; provision; possibility, opportunity; inflectional suffix, desinence; clitic

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийннөхцөл
Харьяалахын тийннөхцөлийн
Заахын тийннөхцөлийг
Өгөх орших тийннөхцөлд
Гарахын тийннөхцөлөөс
Үйлдэхийн тийннөхцөлөөр
Хамтрахын тийннөхцөлтэй
Чиглэхийн тийннөхцөл лүү
Олон тоонөхцөлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • нөхцөл тоочих — хэрэг явдлыг бүтээх учир шалтгааныг тоочин хэлэх

  • нөхцөл бүрдэх — уг ажлыг гүй­цэлдүүлэх тохироо бүрдэх)

  • цаг уурын нөхцөл — цаг уурын таатай байдал

  • ахуй нөхцөл — амьдарч буй орчин тойрон

  • хүнд нөхцөл — аливаа зүйлийг хийж гүйцэтгэхэд бэрхшээлтэй, хэцүү нөхцөл байдал

  • хортой нөхцөл — ажил хэргийг гүйцэтгэхэд орчин ахуй нь эрүүл мэндэд муугаар нөлөөлөх байдал

  • нэрийн нөхцөл — нэр үгийг үндсэнд залгах бүтээвэр

  • үйлийн нөхцөл — үйл үгийн үндсэнд залгах бүтээвэр

Хоршоо үг

  • нөхцөл байдал — тухайн юм, үйлийн үүсэх, хөгжих, оршин байх үеийн төлөв

  • нөхцөл шалтгаан — тухайн юм бүрэлдэн бий болоход нөлөөлөх хүчин зүйл

  • нөхцөл боломж — хэрэг явдлыг хийж гүйцэтгэх тохироо

  • нөхцөл бололцоо — ажил хэргийн болж бүтэх завшаан, тохиол

Товчилсон үг

  • ХНМӨСҮТ — Хөдөлмөрийн Нөхцөл, Мэргэжлийн Өвчин Судлалын Үндэсний Төв

Үгийн гарал

Perhaps нөхцөх (nöxcöx, “to befriend”) + -л (-l).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.