Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тусах

үйл үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠤᠰᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Онох, тохиолдох
  2. 2.
    Гэрэл, сүүдэр, цацраг зэргийн дайрах, буух
  3. 3.
    Юмны дүрс байдал, ус, шил зэрэг гялгар зүйлд ойж харагдах
  4. 4.
    Нүдний харц тохиох
  5. 5.
    Өвчин хүрэх
  6. 6.
    шилжсэн утгаХувь ногдох, хүртэх
  7. 7.
    хуучирсанЗаамдах, зууралдах;

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto hit upon, strike, be hit; to reflect (light, image); to shine (in one's eye); to get inflicted; be allotted (with the recipient in dative); to grapple
  • тэмдэг нэрtransitive

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тусах
Одоо ирээдүй цаг (-на)тусна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)туслаа
Өнгөрсөн цаг (-в)тусав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тусжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)туссан
Хэвшсэн нэр (-даг)тусдаг
Холбох нөхцөл (-ж)тусаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тусаад
Болзох нөхцөл (-вал)тусвал
Хүсэх (-маар)тусмаар
Захирах (-аарай)тусаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)тусахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сум тусах — сум онох

  • байндаа тусах — буудах үед онилсон газраа онох

  • гэрэл тусах — гэрэл буух

  • нар тусах — нарны гэрэл дайрах

  • сүүдэр тусах — сүүдэр дайрах

  • толинд тусах — толинд харагдах, толинд ойх

  • усанд тусах — усанд ойх, усанд харагдах

  • шилэнд тусах — шилэнд буух, шилэнд ойж харагдах

  • нүдэнд тусах — хараанд өртөх

  • харц тусах — нүдний харц тохиох

  • өвчин тусах — өвчин хүрэх

  • хүн бүрт нэг тусах — хүн бүрт нэг оногдох

  • зог тусах — гэнэт зогсох, цочмог зогсох

  • суун тусах — маш түргэн зуур суун алдаад босох

  • хуга тусах — хугарах

  • цоо тусах — цоолох

Хоршоо үг

  • унах тусах — а.бүдчих, ойчих, б.унах өвчтэй болох

Үгийн гарал

Cognate with Buryat тудаха (tudaxa, “to hit, to run into”) and Kalmyk тусх (tusx, “to hit, to fall on, to reflect”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.