Үндсэн хэсэг рүү шилжих

унших

үйл үг/ʊnʃəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠤᠩᠰᠢᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Ном, бичгийг нүдлэн таньж чанга дуугаар буюу чимээгүй дотроо дуудах
  2. 2.
    Цээжилсэн зүйлийг өгүүлэх
  3. 3.
    Ном бичиг; унших бичиг (уншихад зориулсан сурах бичиг).

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto read

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)унших
Одоо ирээдүй цаг (-на)уншина
Өнгөрсөн цаг (-лаа)уншлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)уншив
Өнгөрсөн цаг (-жээ)уншжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)уншсан
Хэвшсэн нэр (-даг)уншдаг
Холбох нөхцөл (-ж)уншиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)уншаад
Болзох нөхцөл (-вал)уншвал
Хүсэх (-маар)уншмаар
Захирах (-аарай)уншаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)уншихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • унших чадвараа алдах — тархины зүүн тал бөмбөлөгийн чамархай зулай, дагзны орчимд эмгэг голомт үүсч бичих дуудахдаа будилдаг эмгэг

  • уншдаг автомат — гар бичмэл, дармал үсэг, тоо тэмдгийг автоматаар уншдаг төхөөрөмж

  • шүлэг унших — тогтоосон шүлгээ цээжээр унших

Хэлц үг

  • Нар мандсан боловч

  • Сүмийн хувраг босоогүй

  • Нэр ашгаа бодовч

  • Унших жаргал нь ханаагүй

Зүйр цэцэн үг

  • Уншихаасаа өмнө турхирах нь

  • Унгахаасаа өмнө дүлэх нь

  • Уншихийн ихийг шавь нь

  • Уудлахын ихийг багш нь

Хоршоо үг

  • унших бичих — а.ном бичгийг дуудах болон тэмдэглэх; б.бичиг үсэг тайлагдах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.