Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ухаарах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юмны учир ухааныг олох, ойлгох
  2. 2.
    Юм хийж, бодож байгаад сэхээ авах.
IIүйл үг
  1. 1.
    Ухаа өнгө зүстэй болох, ухааран харагдах.

Ойролцоо үг

тогтооххүлээн зөвшөөрөхгадарлаххүлээн авахойлгохмэдрэхбодохойлголталдар нэрухааралбиелүүлэх

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)ухаарах
Одоо ирээдүй цаг (-на)ухаарна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)ухаарлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)ухаарав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ухаарчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ухаарсан
Хэвшсэн нэр (-даг)ухаардаг
Холбох нөхцөл (-ж)ухаарч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ухаараад
Болзох нөхцөл (-вал)ухаарвал
Хүсэх (-маар)ухаармаар
Захирах (-аарай)ухаараарай
Үгүйсгэх (-хгүй)ухаарахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • буруугаа ухаарах — буруугаа мэдэх, ойлгох

  • сайтар ухаарах — маш сайн ойлгох

  • үүргээ ухаарах — үүргээ ухамсарлах

  • ухаарахад хэцүү — ойлгоход бэрх

  • юун тэрнийг ухаарах манатай — тэрнийг чинь ойлгохтой манатай, тэрнийг чинь ухаарах тэнхэлгүй

Зүйр цэцэн үг

  • Ухаарвал учиргүй юм байдаггүй

  • Ухчилбал бүтэхгүй юм байдаггүй

Хоршоо үг

  • ойлгох ухаарах — хэрэг явдлын учир начрыг ухамсарлан сэхээрэх

  • гүүрэх ухаарах — юмаг ойлгох, мэдрэх, учир ухааныг нь олох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.