Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хураах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Бага багаар нэмэн цуглуулж хадгалах, хуримтлуулах, арвижуулах
  2. 2.
    Тархаж бэлчсэн малыг ойртуулах, цуглуулж ирэх
  3. 3.
    Ургаж гүйцсэн тариа зэргийг хадаж авах
  4. 4.
    Эдэлж хэрэглэж байх зүйлээ цэгцэлж тавих, дээш нь тавих
  5. 5.
    Татварлан авах, албадан авах
  6. 6.
    Хүлээн авах
  7. 7.
    Товчлох, цомтгох
  8. 8.
    Хэвийн ажиллагаа зогсох, болих
  9. 9.
    шилжсэн утгаХоосрох
IIүйл үг
  1. 1.
    хуучирсанХүн ардыг өөрийн эрхшээлийн дор нэгтгэн дагуулах, захирах
  2. 2.
    хуучирсаншилжсэн утгаМал, амьтны от ороо орох.
IIIүйл үг
  1. 1.
    математикТэгшитгэлийн хоёр талын тоог ижил тоонд хураах.

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хураах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хураана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хураалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хураав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хураажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хураасан
Хэвшсэн нэр (-даг)хураадаг
Холбох нөхцөл (-ж)хурааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хураагаад
Болзох нөхцөл (-вал)хураавал
Хүсэх (-маар)хураамаар
Захирах (-аарай)хураагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хураахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • аргал хураах — аргал түүж цуглуулах, хуримтлуулах

  • азарга хураах — азарга гүүгээ цуглуулах

  • буян хураах — сайн үйл хийх

  • биеэ хураах — биеэ атийлгах

  • зовлон хураах — өөртөө зовлон авчрах

  • мөнгө хураах — а.мөнгө төгрөгөө нөөцлөн хуримтлуулах; б.юмны үнэ мөнгийг авах

  • адуугаа хураах — адуугаа цуглуулах

  • хурааж авах — а.ургацаа хураах; б.юмыг татварлан хураан авах, булаах

  • ногоо хураах — ургаж гүйцсэн хүнсний ногоог цуглуулж авах

  • хадлан хураах — малын нөөц тэжээл болгож өвс хадаж авах

  • аяга тавгаа хураах — аяга тавгаа цэгцлэх, дээш нь тавих

  • албан татвар хураах — а.хуучир. харьяат ард иргэдээс хууль ёсоор албан татвар авах; б.хуучир. баяд ноёдын ард иргэдээс хууль бусаар татвар авах

  • гааль хураах — худалдаалах зүйлээс тусгай тогтоосон журмаар татвар авах

  • гишүүний татвар хураах — гишүүний хувьд оногдох татварыг авах

  • зэвсэг хураах — зэвсэг хэрэглэхийг хориглох, албадан авах

  • түрээс хураах — ашиглуулах юмнаас тусгай тогтоосон журмаар татвар авах

  • хөрөнгийг хураах — бусдын хөрөнгө юмыг хуулийн шийдвэрийн дагуу хүчлэн авах

  • санал хураах — санал авах

  • хураасан нэр — товчилсон үг

  • товчлон хураах — товчлон эмхэтгэх, бичих

  • утга хураах — утгыг нь товчлох

  • амьсгаа хураах — нас барах

  • дуугаа хураах — дургүй хүрсэн зүйлд үгээ цөөвчлөх буюу огт дуугарахгүй болох

  • гэрээ хураах — гэрээ буулгах

  • зэлээ хураах — а.татсан зэлээ буулгах; б.шилж. малгүй болох

  • хөлөө хураах — а.хөлөө татаж авах; б.юмны хөлийг салгаж тавих

  • хотоо хураах — огт малгүй болох

  • хөрөнгөө хураах — амь зуух хогшил хөрөнгөө барах, хоосрох

  • өршөөл эрдмээр татан хураах — хүн ардыг хайр энэрэл, эрдэм номын хүчээр нэгтгэх

  • сүр хүчээр албадан хураах — ард олныг өөрийн нэр сүр, цэргийн ид чадлаар албадан нэгтгэж захирах

Хэлц үг

  • сэтгэлийг нь хураах — сэтгэлийг нь эзэмдэх

  • улсыг хураах — улс орныг нэгтгэн захирах

Зүйр цэцэн үг

  • Хураахын баханд бүү шуна

  • Арвилахын зохист мэргэш

  • Хураасан эдийг хулгайд алдана

  • Сурсан эрдмийг хулгайд алдахгүй

Товчилсон үг

  • ФХХК — Феодлын Хөрөнгө Хураах Комисс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.