Үндсэн хэсэг рүү шилжих

төрөх

үйл үгнэр үг/ˈtʰɵrɵx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠥᠷᠥᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүүхэд эхээс гарах
  2. 2.
    Төрөлх, төрүүлсэн
  3. 3.
    шилжсэн утгаБий болох, үүсэх, гарч ирэх
  4. 4.
    шилжсэн утгаӨсөх, үржих, нэмэгдэх; мөнгөний хүү төрөх (мөнгөний хүү өсөх
  5. 5.
    шилжсэн утгаАмьдрах.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto give birth, be born; to overtake

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)төрөх
Одоо ирээдүй цаг (-на)төрнө
Өнгөрсөн цаг (-лаа)төрлөө
Өнгөрсөн цаг (-в)төрөв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)төржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)төрсөн
Хэвшсэн нэр (-даг)төрдөг
Холбох нөхцөл (-ж)төрж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)төрөөд
Болзох нөхцөл (-вал)төрвөл
Хүсэх (-маар)төрмөөр
Захирах (-аарай)төрөөрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)төрөхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүүхэд төрөх — хүүхэд гарах, хүүхэдтэй болох

  • эхнэр нь төрөх — эхнэр нь амаржих

  • төрөх газар — төрөх эмэгтэйчүүдийг эмчлэх болон амаржуулах эмнэлэг

  • төрөх тасаг — эх барьж авах тасаг

  • төрөх насны эмэгтэйчүүд — хүүхэд гаргаж болох бүх эмэгтэйчүүд

  • төрсөн газар — эхээс гарсан газар

  • төрсөн ах дүү — нэг эцэг эхээс гарсан ах дүү

  • төрсөн нутаг — эхээс гарсан газар шороо, нутаг

  • төрсөн он — эхээс гарсан он

  • төрсөн хүү — өөрийн тээж төрүүлсэн хүү

  • төрсөн хүүхэд — төрүүлж өсгөсөн хүүхэд

  • төрсөн эх — төрүүлсэн эх

  • төрсөн эцэг — төрүүлсэн эцэг

  • төрсөн эцэг эх — төрүүлж өсгөсөн эцэг, эх

  • аж төрөх — амьдрах

  • бодол төрөх — бодол үүсэн бий болох

  • гомдол төрөх — гомдох сэтгэл бий болох

  • гуниг төрөх — гунигтай болох

  • зориг төрөх — зоригтой болох

  • санаа төрөх — санаа бий болох

  • сэтгэгдэл төрөх — сэтгэгдэл бий болох

  • уйтгар төрөх — уйтгар бий болох

  • сэжиг төрөх — сэжиглэх, сэжиг бий болох

  • хилэн төрөх — уурлах

Хэлц үг

  • жилбэ төрөх — аливаа хэрэг явдалд аз завшаан тохиолдох

  • сайн одонд төрөх — азтай, хувьтай төрөх, амны хишигтэй байх

  • эцгийн дээлтэй төрөх — угсаа залгамжлах азтай төрөх

  • сурсан биш төрсөн — угийн, төрөлхийн

  • төрөөгүй хүүхдэд төмөр өлгий бэлдэх — юмны учир олдоогүй байхад урьдаас зэхэх

  • ↑ жилбэ төрөх

  • ↑ муу одонд төрөх

  • ↑ одтой төрөх

  • ↑ мах цусанд төрөх

  • ↑ сайн одонд төрөх

  • ↑ эцгийн дээлтэй төрөх

  • Төрөх гэдэг

  • Үхэхтэй адил

  • Төрөх үхэх хоёр адил

  • Төрөх эмийн зовлонг

  • Төрөхгүй эм мэдэхгүй

  • Төрөх эмийн төлөө

  • Төрөхгүй эм өвдөнө

Зүйр цэцэн үг

  • Төрсөн төрлүүд эвгүй бол

  • Түмний өмнө шившиг

  • Төрөх гэдэг үхэхтэй адил

  • Төрсөн бие мэнд бол төгрөг мөнгө нь гайгүй

  • Төрсөн царайн сайхныг торгон хувцсаар чимэвч

  • Дотроо ухаангүй бол түрхэж зассан хөрөг мэт

Хоршоо үг

  • үхэх төрөх — хүн, амьтан эхээс мэндлэх, нас барах

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠲᠥᠷᠥᠬᠦ (törökü), from Middle Mongol 脫列 (tuō-liè /⁠töre-⁠/), from Proto-Mongolic *töre- (“to be born”), from Proto-Turkic *törü- (“to be born, originate”). Cognate with Buryat түрэхэ (türexe), Kalmyk төрх (törx) and Turkish türemek (“to breed, descend, originate”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.