Үндсэн хэсэг рүү шилжих

саруул

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Гэрэл гэгээ сайтай
  2. 2.
    Уудам, тэнэгэр
  3. 3.
    шилжсэн утгаУужуу тайвуу, амгалан;
  4. 4.
    Эрүүл энх

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсаруул
Харьяалахын тийнсаруулын
Заахын тийнсаруулыг
Өгөх орших тийнсаруулд
Гарахын тийнсаруулаас
Үйлдэхийн тийнсаруулаар
Хамтрахын тийнсаруултай
Чиглэхийн тийнсаруул луу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • саруул шөнө — тэнгэр цэлмэг, сартай шөнө

  • саруул тасалгаа — а.гэрэл гэгээ сайтай тасалгаа; б.уудам цэлгэр өрөө

  • сар саруул — сарны гэрэл сайн, гэгээтэй шөнө

  • саруул тал — өргөн уудам, цэлгэр тал

  • уудам саруул — уудам цэлгэр

  • саруул ухаан — оюун ухаан хурц соргог; саруул ухаантан

Хэлц үг

  • Гэгээн ухаандаа гэмээ мэддэг

  • Саруул ухаандаа саараа мэддэг

  • Сайн боловч эм

  • Саруул боловч шөнө

  • Сайн хүнд саадгүй гэж хаанаас

  • Саруул шөнөд хулгайчгүй гэж хаанаас

  • Сайн хүнтэй ханилан суувал

  • Саруул болоод ухаан түүнээс

  • Сайн ч болсон дуугүй хүн

  • Саруул ч болсон шөнө

  • Сайн эр сарын газар тустай

  • Саруул од шөнийн харанхуйд тустай

  • Сайн янаг боловч санааг нь танихгүй бол бүү зөвш

  • Саруул тал боловч шаврыг нь мэдэхгүй бол бүү давхи

  • Сайхан гэвэл эв

  • Саруул гэвэл ухаан

  • Сайн гэвэл чанар

  • Саар гэвэл залхуу

  • Сайхан янаг боловч санааг нь мэдэхгүй бол бүү зөвш

  • Сан хөмөргөө хулгайчаас

  • Саруул талаа түймрээс

  • Сарны гэрлийг үүл халхална

  • Саруул бодлыг уур халхална

  • Саруул ухааныг архи халхална

  • Саруул сайхан тал байвч

  • Шавар гангыг нь мэдэхгүй

  • Саруул тал байвч шаврыг нь мэд

  • Сайхан янаг байвч санааг нь тань

  • Саруул тал боловч шавар гуу тохиолдоно

  • Саруул тал боловч шаврыг нь мэд

  • Сайн найз байвч чанарыг нь мэд

  • Саруул тэнгэр дулаанаараа

  • Сайхан хүн зангаараа

  • Саруул тэнгэр цэлмэгээрээ

  • Сайн хүн цэгцээрээ

  • Саруул ухаанаас илүү сайн нөхөргүй

  • Мунхаг хилингээс илүү муу дайсангүй

  • Саруул эрдмээр санаснаа бүтээнэ

  • Ухаан эрдмээр угсаагаа мандуулна

  • Цаст цагаан ууланд

  • … болон өөр 7

Зүйр цэцэн үг

  • Саруул тал байна гээд саадыг нь мэдэхгүй бүү давхи

  • Сайн хүн байна гээд санааг нь мэдэлгүй бүү итгэ

  • (аливаа зүйлийн мөн чанарыг таниагүй байж гоомой бүү хөдөл); #шилж. Уужуу тайвуу

  • Амгалан; #шилж. Ухаан санаа тунгалаг

  • Ухаан эрдмээр угсаагаа мандуулна

  • Саруул ухаанаас илүү сайн нөхөр үгүй

  • Мунхаг хилэнгээс илүү муу дайсан үгүй

  • Эрүүл биед саруул ухаан оршино

Хоршоо үг

  • гэгээн саруул — гэрэл гэгээ сайтай

  • саруул тунгалаг — а.гэрэл гэгээтэй; б.шилж. сэргэлэн цовоо, эрүүл энх; в.шилж. амьд сэрүүн

  • эрүүл саруул — өвчин эмгэггүй эрүүл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.