Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

тунгалаг

тэмдэг нэрнэр үг/tʰʊŋɢɮaɡ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠤᠩᠭᠠᠯᠠᠭ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Хиргүй, булингаргүй, цэвэр, аливаа юм гэрэл гэгээ нэвт харагдах чанар
  2. 2.
    Цэлмэг
  3. 3.
    шилжсэн утгаСэргэлэн цовоо
  4. 4.
    шилжсэн утгаЭрүүл энх, амгалан

Ойролцоо үг

цэлгэрил тодгарцаагүйсаруулцэвэршуугиангүйцэлмэгилнарийнойлгомжтойцэвэр тунгалагуудамсэтгэл уужрамцээлтодорхойилэрхийтодбаттайцэмцгэрцэвэрхэнаятайханариуншулуунөнгөлөгхүчтэйхурцнээлттэйжижиггялгар уутгэгээн

Англи утга

  • тэмдэг нэрtransparent

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтунгалаг
Харьяалахын тийнтунгалгийн
Заахын тийнтунгалгийг
Өгөх орших тийнтунгалагд
Гарахын тийнтунгалгаас
Үйлдэхийн тийнтунгалгаар
Хамтрахын тийнтунгалагтай
Чиглэхийн тийнтунгалаг руу
Олон тоотунгалгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тунгалаг биет — ус, болор, шил зэрэг юм нэвт харагддаг биет

  • тунгалаг жан — шингэн жан

  • тунгалаг ус — цэвэр, булингаргүй ус

  • тунгалаг хоолой — нарийн цээл хоолой

  • тунгалаг шил — гэрэл гэгээ нэвт үзэгдэх цэвэр шил

  • тунгалаг өглөө — тэнгэр цэлмэг, салхи тогтуун өглөө

  • тунгалаг огторгуй — цэлмэг тэнгэр

  • тунгалаг ухаан — сэргэлэн, цэцэн цэлмэг ухаан

  • тунгалаг царай — саруул царай, эрүүл царай

  • лагшин тунгалаг байх — бие эрүүл саруул байх

Хэлц үг

  • Бузар газарт бодис ургах нь чухаг

  • Тунгалаг усанд загас сэлэх нь чухаг

  • Гэр нэвт гэгээтэй

  • Гишүүний улаан хацартай

  • Туурга мэт туяатай

  • Тунгалаг улаан хацартай гэх шиг

  • Толь шиг царайнаас

  • Тунгалаг сэтгэл дээр

  • Тунгалаг гэгч

  • Түшмэд ноёдын уг үндэс

  • Хичээл гэгч

  • Туулайн зоотой морийг олж унах бэрх

  • Тунгалаг санаатай хүнийг олж ханилах бэрх

Зүйр цэцэн үг

  • Тунгалаг гэгч ухааных

  • Туйлдана гэгч тэнэгийнх

Хоршоо үг

  • ариун тунгалаг — а.хиргүй, цэвэр; б.гэгээлэг

  • цэвэр тунгалаг — хир булингаргүй, ариун

  • саруул тунгалаг — а.гэрэл гэгээтэй; б.шилж. эрүүл энх, сэргэлэн цовоо; в.шилж. амьд сэрүүн, энх тунх

  • гэгээн тунгалаг — а.гэрэл гэгээтэй; б.шилж. үүлгүй, цэлмэг; в.шилж. цэвэр ариун, гэнэн томоогүй

  • сэргэлэн тунгалаг — сэргэлэн цовоо, жавхаатай

  • сэрүүн тунгалаг — а.энх тунх, эрүүл саруул; б.шилж. амьд сэрүүн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.