Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ширүүн

тэмдэг нэрнэр үгдайвар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Зөөлөн гэдгийн эсрэг утга
  2. 2.
    шилжсэн утгаМорь малын зан авир хурц
  3. 3.
    шилжсэн утгаХүний үг, зан байдал хатуу догшин

Ойролцоо үг

барзгартайлагдашгүйхуурайарзгаровон товон байхойлгоход бэрхтайлахад хэцүүоньсого мэтойлгомжгүйбүдүүн барагбүдүүн хадуунбүдүүнхатуухүнд хэцүүноцтой шинжбэрххүндчангахахирулайрсанхүчтэй ширүүнхэтэрсэнхурцхалуу дүүгэххатуу ширүүнхалуу оргихдогшинхэтбаргардүнсгэр

Эсрэг үг

зөөлөн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнширүүн
Харьяалахын тийнширүүний
Заахын тийнширүүнийг
Өгөх орших тийнширүүнд
Гарахын тийнширүүнээс
Үйлдэхийн тийнширүүнээр
Хамтрахын тийнширүүнтэй
Чиглэхийн тийнширүүн рүү
Олон тооширүүнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ширүүн арьс — зөөлөн биш арьс

  • ширүүн билүү — гадна тал нь хатуу, арзгар билүү, гуранз

  • ширүүн гар — а.эвэршсэн гар; б.шилж. хатуу харгис зантай

  • ширүүн гараар өсгөх — хатуу чанга өсгөж хүмүүжүүлэх

  • ширүүн бороо — ус ихтэй азарган бороо

  • ширүүн даавуу — том ширхэгтэй даавуу

  • ширүүн үс — зөөлөн биш үс

  • ширүүн морь — хурц зан авиртай морь

  • ширүүн авир — догшин авир

  • ширүүн дайн — хүч тэнцвэргүй хатуу ширүүн дайн

  • ширүүн салхи — хүч ихтэй салхи

  • ширүүн тулалдаан — үхэх сэхэхээ үзэлцсэн тулаан

  • ширүүн үг хэлэх — зандран дайрч хатуу үг хэлэх

  • ширүүн харцтай — догшин харцтай

  • ширүүн хүн — хатуу, догшин зан авиртай хүн

  • ширүүн эсэргүүцэл — хүчтэй, хатуу эсэргүүцэл

Хэлц үг

  • Гуйж хэлбэл эрэмшинэ

  • Ширүүн хэлбэл дордоно

  • Аргаар хэлбэл бишрэлтэй

  • Үнэн хэлбэл ойшоохгүй

  • Худал хэлбэл хүндлэхгүй

  • Ширүүн үгэнд битгий цухалд

  • Зөөлөн үгэнд битгий итгэ

  • Нялуун үгэнд битгий итгэ

  • Ширүүн эм хэлэнд гашуун боловч өвчинд тустай

  • Шүүмж үг чихэнд улиг боловч биед тустай

Хоршоо үг

  • хатуу ширүүн — харгис догшин

  • хурц ширүүн — огцом догшин

  • ширүүн догшин — хатуу харгис авир

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.